Wat is hemianopsie?

Hemianopsie is de officiële term voor halfzijdige blindheid.

Mensen met deze aandoening zijn in de helft van hun gezichtsveld ‘blind’. Dit laatste staat tussen aanhalingstekens, omdat er nogal wat variatie bestaat in de mate van blindheid. Sommige mensen met hemianopsie kunnen niets waarnemen in deze aangedane gezichtshelft, terwijl anderen in die gezichtshelft toch iets kunnen waarnemen. Weer anderen ‘voelen’ slechts dat er iets is en enkelen kunnen onbewust visuele informatie verwerken.
Belangrijk is, dat het gaat om een visuele aandoening, die wordt veroorzaakt door een hersenbeschadiging, dus niet door een beschadiging van de ogen (zie figuur 1).
Hemianopsie is één variant van gezichtsveld defect: Het gezichtsveld kan ook voor een kwart deel uitgevallen zijn; er kan een stukje van het gezichtsveld missen en er kunnen heel willekeurig lijkende, onregelmatige defecten zijn.

Locaties van hersenbeschadiging en bijbehorende gezichtsvelddefecten. Let op het verschil tussen C en E: er is wel of geen sprake van een centrale uitsparing.
figuur 1

De hersenbeschadiging die een visueel veld defect veroorzaakt betreft meestal een CVA (CerebroVasculair Accident). CVA is de medische term voor een beroerte. Een beroerte kan zich voordoen als een hersenbloeding of als een herseninfarct.
Een velddefect is en vorm van functieuitval. Dat betekent dat er geen enkele visuele informatie wordt verwerkt. Mensen met een normaal gezichtsvermogen zijn meestal geneigd te denken dat het defect zich uit als een zwart vlak o.i.d. Echter, een zwart vlak zou inhouden dat iemand toch nog kan zien: namelijk een zwart vlak. Mensen met een gezichtsvelddefect weten doorgaans beter: er is gewoon niets te zien. Ongeveer zoals in figuur 2 weergegeven.

Impressie van het gezichtsveld bij een persoon met rechtszijdige hemianopsie
figuur 2

De vorm en de omvang van het gezichtsveld defectis afhankelijk van de locatie en de omvang van hersenbeschadiging. Er kan ook variatie zijn in de zgn. ‘diepte’ van het defect: in een absoluut defect vindt geen enkele visuele waarneming plaats, in een relatief defect is nog enige visuele waarneming mogelijk. Naast de hierboven genoemde hemianopsie, zijn er ook nog andere vormen van gezichtsveld defecten: zo is het mogelijk dat iemand niet de helft, maar een kwart van het veld mist. Ook kan er sprake zijn van een “gat” in het gezichtsveld, of kan het defect een verschillende vorm hebben wanneer het per oog afzondelijk wordt bepaald. Dit laatste is wat verwarrend omdat het dus geen stoornis van de ogen betreft, maar van de hersenen.

Voor uitgebreidere informatie verwijzen we u graag naar onze onderzoeks-website: www.hemianopsie.nl