Wat is er aan te doen?

Veel mensen zullen na het doormaken van een beroerte te horen krijgen dat ze er met de gezichtsvelddefecten moeten leren leven omdat er niets aan te doen is. Dat is niet helemaal onbegrijpelijk als men bedenkt dat het gaat over het zo goed mogelijk proberen te herstellen van een functie, die door hersenbeschadiging (gedeeltelijk) verloren is gegaan.
Dat de hersenen niet volledig rigide zijn na beschadiging is iets wat pas de laatste jaren voorzichtig wordt onderkend. Hersenen blijken enige mate van plasticiteit (ofwel aanpassingsvermogen)te kennen, maar die moet niet worden overschat, vooral ook niet omdat die mate van plasticiteit sterk kan verschillen, afhankelijk van de omvang en locatie van de hersenschade.
Inmiddels zijn er een paar behandelingsvarianten t.b.v. hemianopsie en andere gezichtsveld defecten, meestal gebaseerd op training.

Voor het bestrijden van de gevolgen van hemianopsie zijn drie vormen van visuele revalidatie of behandeling te onderscheiden: substitutie, compensatie en restitutie. De laatste variant wordt aangeboden via de HemianopsieStichting.

  • Substitutie betekent dat men iemands visuele omgeving aanpast door middel van het gebruik van een bril met prisma-glazen. Deze prisma-glazen verschuiven het binnenkomende beeld enigszins, waardoor iemand die recht vooruit kijkt een klein deel van de omgeving te zien krijgt, dat voorheen onzichtbaar was door het gezichtsveld defect. Dit levert hetzelfde op als een beetje draaien met het hoofd, alleen hoeft iemand er niet meer bij na te denken om dat te doen wanneer een prismabril wordt gedragen. Substitutie wordt echter vaak als onprettig ervaren voor mensen die een deel van hun visuele veld missen.
  • Compensatie is gericht op het verbeteren van het visueel functioneren door middel van het effectiever gebruiken van het overgebleven intacte visuele veld: men wordt getraind in het beter en doelgerichter scannen van de omgeving, ofwel in het beter om zich heen kijken.Compensatie stelt iemand dus in staat om het defect te ‘omzeilen’ door met de ogen en het hoofd in de richting van het defect te bewegen. Niet iedereen doet dit automatisch en al zeker niet in dezelfde mate. Dit lijkt afhankelijk te zijn van de mate waarin men zich bewust is van het defect, ofwel in hoeverre men het aangedane stukje gezichtsveld mist. Compensatie kan echter worden getraind. Er geldt wel, dat deze techniek het aangedane gezichtsveld omzeilt en daardoor ongewijzigd laat. Het is juist het overgebleven, gezonde gezichtsveld dat wordt getraind.
  • Restitutie is gericht op het zoveel mogelijk terugdringen van het visuele veld defect zelf door middel van stimulatie van de visuele functie in het defecte visuele veld. Met andere woorden, restitutie is gericht op het weer leren gebruiken van een stukje gezichtsvelddatvoorafgaand aan training onder de hemianopsie valt en waarvan men aangeeft er niets mee te kunnen zien. Dit is de variant die de HemianopsieStichting aanbiedt. Meer informatie over de trainingsmethode kunt u vinden op de pagina “Onze trainingmethode”.