Onderzoeksresultaten

Voor uitgebreidere informatie over de onderzoeksresultaten verwijzen we u graag naar onze onderzoeks-site: www.hemianopsie.nl

Hieronder volgt een summiere samenvatting van de onderzoeksresultaten.

Onderzoek Revalidatie bij Cerebrale Blindheid 2005-2010 Universiteit Utrecht.

  1. Verbetering van het gezichtsveld uit zich als een verschuiving van de grens tussen het ziende en het defecte gezichtsvelddeel.
    Voorbeelden van trainingeffect
    figuur 4
    In figuur 4 wordt de centrale 30° van het gezichtsveld getoond. De ‘visuele veld grens’ ligt eerst vlak naast het centrum, maar is ná de training naar buiten toe opgeschoven. Dit zijn drie voorbeelden van het resultaat van visuele training bij 3 gevallen van rechtszijdige hemianopsie. De getoonde cijfers geven de geleverde training arbeid weer (‘0’=aanvang training; ‘40’ = na 40 training) en wijzen de bijbehorende gezichtsveldgrens van dat moment aan. Het gezichtsveld deel dat zich bevindt tussen de ‘0-lijn’ en het zwarte gebied stelt het trainingseffect voor. Dat betekent dat dit gezichtsveld deel na de training tot het functionele gezichtsveld is gaan behoren: het is “erbij getraind”. Overigens is goed te zien hoe bij het middelste voorbeeld beduidend meer trainingseffect is bereikt (verschuiving ca. 20°) dan bij het linkervoorbeeld (verschuiving ca. 7°) en het rechtervoorbeeld (verschuiving ca. 3°). Doorgaans omvatten de verschuivingen een winst van 2° – 15°. Dat betekent dat het middelste voorbeeld een uitzondering vormt. De overige 2 voorbeelden worden vaak geobserveerd.
  2. Het opschuiven van de grens tussen defect en intact gezichtsveld wordt niet veroorzaakt door het verplaatsen van de ogen tijdens een meting. Dat betekent dat de gemeten vergroting van het visuele veld een gevolg is van een daadwerkelijke verbetering van de verweking van visuele informatie door het brein.
  3. De kwaliteit van het teruggewonnen visuele veld blijkt beter te zijn dan slechts detectie van lichtstipjes in een perimeter. Tegelijkertijd hoeft het teruggewonnen gebied niet noodzakelijkerwijs dezelfde eigenschappen te hebben als het gezonde gezichtsveld. Het is echter zeer goed mogelijk, dat de waarneming in dat gebied wél goed genoeg is om objecten te detecteren, grofweg de vorm en de kleur te herkennen en om er op te kunnen reageren (bv. door de ogen ernaar toe te bewegen). In het dagelijks leven kan dit echter grotere consequenties hebben: er kán genoeg functionaliteit teruggetraind worden om botsingen te voorkomen; lezen weer mogelijk te maken; TV en PC schermen overzichtelijker te laten overkomen; kortom iemands kwaliteit van leven te verbeteren voor zover dat door de visuele omstandigheden is verminderd.
  4. Gestandaardiseerde vragenlijsten, gericht op de kwaliteit van leven na een beroertewezen in deze studie op een toename van de kwaliteit in ongeveer 75% van de gevallen.
  5. In het brein vinden aantoonbaar veranderingen plaats na training. Hiervoor hebben we gebruik gemaakt van de MRI-scanner waarmee we hersenactiviteit hebben bestudeerd.
  6. Een deel van de patiënten vertoont na training een verbetering die elementaire visuele functies overstijgt: naast gezichtsveld uitbreiding kan er sprake zijn van verbeterd kijkgedrag in een autorijdsimulator. Ook hebben we geconstateerd dat een groot deel van de getrainde patiënten daadwerkelijk beter en sneller kan lezen.

Onderzoek Herstel Visuele Veld Defecten na CVA – een proefimplementatie 2010-2012. UMC St. Radboud Nijmegen; St Maartenskliniek, Nijmegen; UMC Utrecht, afd. Revalidatiegeneeskunde; RC De Hoogstraat Utrecht.

In deze studie heeft een groep van 12 patiënten in de thuissituatie op een computer getraind. Naast de bovengenoemde metingen (autorijdsimulator, leestest) is een extra meting toegevoegd: de Goal Attainment Scaling (GAS). GAS is een beproefde methode in revalidatie onderzoek om de kwaliteit van leven in kaart te brengen aan de hand van vooraf gestelde persoonlijke trainingsdoelen, daarbij rekening houdend met voorkeuren, wensen en verwachtingen van de patiënt. De GAS liet zien dat 9 van de 12 deelnemers verbeterden op het gebied van hun persoonlijke trainingsdoelen.

Onderzoek Partieel functieherstel in hemianopsie 2011-2016. Radboud Universiteit Nijmegen; Bartiméus; Universiteit Utrecht; St Maartenskliniek, Nijmegen; RC De Hoogstraat Utrecht.

In deze studie zijn we in staat geweest om een grotere groep deelnemers te includeren. In deze studie zijn 35 personen getraind en bemeten. Inmiddels zijn de eerste resultaten geanalyseerd en in 3 artikelen aangeboden ter publicatie. De MRI-gegevens worden in de komende maanden geanalyseerd.
Op dit moment zijn er geen studies gaande waarvoor men zich kan opgeven. Er zijn wel plannen voor verdere studies (dit zal kenbaar worden gemaakt op de website www.hemianopsie.nl indien er een nieuwe studie van start gaat.